📰 जागतिक ऑटिझम जनजागृती दिन विशेष लेख थीम: “ऑटिझम आणि मानवता – प्रत्येक जीवन मौल्यवान आहे”

आजच्या वेगवान आणि स्पर्धात्मक जगात प्रत्येक मूल वेगळं आहे, प्रत्येकाचा विकासाचा वेग वेगळा आहे. पण काही मुलांमध्ये सामाजिक, संवादात्मक आणि वर्तणुकीतील अडचणी दिसून येतात — यालाच आपण ऑटिझम स्पेक्ट्रम डिसऑर्डर (ASD) म्हणतो.

🧠 ऑटिझम म्हणजे काय?
ऑटिझम हा मेंदूच्या विकासाशी संबंधित एक न्यूरो-डेव्हलपमेंटल विकार आहे. यात मुलांना इतरांशी संवाद साधणे, भावना व्यक्त करणे आणि सामाजिक नातेसंबंध समजून घेणे कठीण जाते. काही मुलांमध्ये पुनरावृत्ती करणारी वर्तणूक, ठराविक गोष्टींमध्ये जास्त रस दिसतो.

⏰ लवकर निदानाचे महत्त्व:
ऑटिझमचे लक्षणे बहुतेक वेळा १.५ ते ३ वर्षांच्या दरम्यान दिसू लागतात.
👉 लवकर ओळख झाली तर योग्य वेळी हस्तक्षेप करता येतो
👉 मेंदूची वाढ त्या काळात वेगाने होत असल्यामुळे सुधारणा जास्त प्रभावी होते
👉 मुलाच्या भविष्यातील शिक्षण, सामाजिक कौशल्ये आणि स्वावलंबन सुधारते
🔍 ऑटिझमची सुरुवातीची लक्षणे
पालकांनी खालील लक्षणांकडे लक्ष द्यावे:
नावाने हाक मारल्यावर प्रतिसाद न देणे
डोळ्यांत डोळे न मिळवणे (eye contact कमी असणे)
बोलण्यात उशीर किंवा भाषेचा अभाव
एकाच कृतीची वारंवार पुनरावृत्ती (उदा. हात हलवणे, वस्तू फिरवणे)
इतर मुलांबरोबर खेळण्यामध्ये रस नसणे
बदल स्वीकारण्यास अडचण

🌱 लवकर हस्तक्षेपाचे (Early Intervention) महत्त्व
👉 जितक्या लवकर थेरपी सुरू होईल तितका विकास चांगला होतो
👉 संवाद कौशल्ये, सामाजिक वर्तन आणि शिकण्याची क्षमता वाढते
👉 पालकांना योग्य मार्गदर्शन मिळते
👉 मुलाचे आत्मविश्वास आणि स्वावलंबन वाढते

🧩 उपचार पद्धती (Treatment Modalities)
ऑटिझमसाठी एकच औषध नाही, पण विविध थेरपींच्या मदतीने मुलांमध्ये मोठी सुधारणा शक्य आहे:
स्पीच थेरपी (Speech Therapy) – बोलणे आणि संवाद सुधारण्यासाठी
ऑक्युपेशनल थेरपी (Occupational Therapy) – दैनंदिन कौशल्ये विकसित करण्यासाठी
बिहेवियरल थेरपी (ABA Therapy) – योग्य वर्तन शिकवण्यासाठी
सेन्सरी इंटिग्रेशन थेरपी – संवेदनशीलतेचे व्यवस्थापन
पालक प्रशिक्षण (Parent Training) – घरात योग्य पद्धतीने हाताळणी करण्यासाठी

❤️ “ऑटिझम आणि मानवता – प्रत्येक जीवन मौल्यवान आहे”
ऑटिझम असलेली मुले “वेगळी” नाहीत, तर “विशेष” आहेत. त्यांच्यातही अपार क्षमता, कौशल्ये आणि स्वप्ने असतात.
👉 त्यांना समजून घेणे, स्वीकारणे आणि योग्य संधी देणे ही समाजाची जबाबदारी आहे
👉 शाळा, कुटुंब आणि समाजाने एकत्र येऊन समावेशक वातावरण तयार करणे आवश्यक आहे

✨ शेवटचा संदेश
ऑटिझम हा आजार नाही, तर एक वेगळा विकासाचा मार्ग आहे.
प्रेम, संयम आणि योग्य मार्गदर्शन यांच्या जोरावर ही मुले समाजात यशस्वी आणि स्वावलंबी होऊ शकतात.
चला, या जागतिक ऑटिझम जनजागृती दिनी आपण ठरवूया —
“प्रत्येक मुलाला स्वीकारूया, कारण प्रत्येक जीवन मौल्यवान आहे.”

1.Dr Chandrakant Survase
MBBS,MD(Pediatrics), PGD-DN (Developmenal Neurology)
Developmental Pediatrician
2. Dr Kanta Survase
BHMS
Consultant Homeopath & General Physician
उपलब्ध सुविधा:
•बालरोग निदान व उपचार
•nebulization
•डे केअर सुविधा
•ऑटीझम,ADHD, Learning Disability इ आजारांचे निदान व उपचार
•कुमार व पौगंड (Adolescent s)वयातील मुलांचे समुपदेशन
•विविध मानसिक व वर्तणूक समस्यांचे निदान व उपचार
•मानसशास्त्र tadnya, OT, Physiotherapy सेवा
•होमिओपॅथी उपचार
——–+++
पत्ता: १. विमलगंगा बंगला, तळमजला, साई कार सर्विस च्या जवळ, श्री श्री रवी शंकर मार्ग, नाशिक
२.१०१, नवरंग कॉम्प्लेक्स, पाहिला मजला, पुणे रोड, द्वारका, नाशिक
फोन: 9405237149; 02532595413